بەهاری ڕیشنی عەرەبی..

محەمەد قادر

غه‌ڵبه‌غه‌ڵب

پاش ئەوەی لە تونسەوە زێنولعابدین(بە كوردی: باش كۆیلە) بەزمەكەی نایەوە، ئیدی بەدوای یەكدا دەسەڵاتی هەتاهەتایی و دیكتاتۆریی ڕژێمە عەرەبییەكان وەك پوولی دۆمینە بەسەر یەكدا داڕوخان و ڤایرۆسەكە لیبیاو میسرو دواتر یەمەن و سوریاشی گرتەوە، ئەوروپاش نازناوی(بەهاری عەرەبی)ی بە بەرگی ئەم ڕاپەڕینەدا دووری. چونكە لای ئەوان پاش ساڵێكی ڕەبەق لە سەرماو سۆڵەو بەفرو زریان و تسۆنامی بەهار تەنها بۆ دوو هەفتە خۆیان نیشان دەدات، بەڵام دەڵێی قەرسیلی سەوزەو ماندوێتی ئەو ساڵەیان دەحەوێنێتەوە!
بەڵام لەم سەحراو چۆڵی قوڵفەیەی ناوچە عەرەبییانەدا، بەهارەكەیان زۆری نەخایاندو بە ڕێسای(گا كردی و كەر خواردی) گروپ و حزبە ئیسلامییە سیاسییەكان لافیتەو تەسریح و هەڵبژاردن و كۆی بەرنامەی سیاسیی ئەو وڵاتانەیان تووكن كرد، ئیدی دۆخەكەیان لە شلەمەنییەوە گۆڕی بۆ ڕیشنەمەنی!
ئێستا شۆڕشگێڕان و ئازادیخوازانی ناوچەكە نازانن كاڵەك بە ئەژنۆی خۆیان بشكێنن؟ كە ڕاپەڕین لەبری دیموكراسی و ئازادیی سیاسی و مەدەنیەت، ڕەنگە مۆدێلی حوكمی ئەفغانستانی زەمانی تاڵیبان و قاعیدەیان بۆ بهێنێ! یان خۆیان بۆ بەردەفڕكێیەكی دیكە ئامادەكەن، ئەمجارە لەگەڵ ڕیشدارەكان؟!
ئاخر عەلمانییەكانی ناوچەكە بە نیازی حوكمدارێتییەكی مەدەنی و پەرلەمانی و فرە ڕەنگی و فرە حزبی و ئاینی و شەریكایەتیی نیشتمانی و ئیدارەی تەكنۆكرات و ئەم هەموو شتانە ڕاپەڕینیان كرد، كەچی لوتی سیاسەتیان بە ڕیش و شمشێر تەقییەوە!
لەم مەعبێنەدا (حاڵم بە حاڵیان نەبێ) جادەی عەرەبی بووەتە دوو ساید! سایدێكیان پەشیمانن لە گۆڕینی ڕژێمە دیكتاتۆرییە هەتاهەتاییەكان بۆ حوكمی فەلاقەو جەڵدەو عبوە ناسیفە! و وەختە بڵێن: سەد ڕەحمەت لە كفن دز!
سایدێكیش بزكەی سمێڵ و ڕیشیان دێ و شمشێر و ڕم و تیروكەوانیان بۆ داهاتووی ئەو وڵاتانە ئامادەكردووە، تەنها چاوەڕێی ئیعازی ئەمیرن!
پەرژینێ لەڕووی ئازادیخوازانی جادەی عەرەبی قایم بێ، لە كوردەواریدا ئەگەر كارێك دواكەوتایە، دەیانگوت: (كەرە مەمرە بەهارە، كورتانت بۆ دێ لەو شارە)! جا ئەو بەهارەی جادەی عەرەبی لەم ڕاپەڕینانەدا خەونییان پێوە بینی، ئەگەر پاییزێكی زەردهەڵگەڕاو نەبێ، پێدەچێ بەهارێكی وشكوبرنگ و وشكەساڵی بێت! و خەونی بەهاری عەرەبییان لێ بكاتە خەونی حوشتر!
هەرچەندە وەزعەكە لە وەرزەكانی ساڵ دەرچووە، بەڵام جادەی عەرەبی دەبێ: یا دەستبەرداری بەهاربن و مەمنوونی پایزە بۆر ببنەوە! یا دەبێ بووكەبەبارانێیەكی سیاسیی گەورەتر بكەن، بەڵكو خواو هیمەتی مشایەخان ئەمجارە ڕزگاریان بێت لە دەسەڵاتی توكن و ڕیشداری ئاخر زەمان!